ชื่อไทย มะม่วง
ชื่อท้องถิ่น
ขุ (กะเหรี่ยง กาญจนบุรี); โคกแล้ะ (ละว้า กาญจนบุรี); เจาะช้อก, ช้อก (ชอง ตราด); โตร้ก (ชาวบน นครราชสีมา); เปา มลายู ภาคใต้); แป (ละว้า เชียงใม่); มะม่วงกะเล็ง, มะม่วงขี้กวาง (ภาคใต้); มะม่วงบ้าน, มะม่วงสวน (ภาคกลาง); สะวาย (เขมร); ส่าเคาะส่า (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน); หมักโม่ง (เงี้ยว ภาคเหนือ)
ชื่อสามัญ <p>Mango tree</p>
ชื่อวิทยาศาสตร์ Mangifera indica L.
สกุล Mangifera
สปีชีส์
indica
ชื่อพ้อง
Mangifera amba Forssk.
Mangifera anisodora Blanco
Mangifera austroyunnanensis Hu
Mangifera balba Crevost & Lemarié
Mangifera cambodiana (Pierre) Anon.
Mangifera equina Crevost & Lemarié
Mangifera indica var. bapang Blume
Mangifera indica var. cambodiana Pierre
Mangifera racemosa Bojer
Mangifera sativa Roem. & Schult.
Mangifera siamensis Warb. ex Craib
ชื่อวงศ์ ANACARDIACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ไม้ดอก
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ แตกกิ่งก้านสาขาออกไปรอบต้นมากมายจนดูหนาทึบ เปลือกของต้นจะมีสีน้ำตาลมดำ พื้นผิวเปลือกขรุขระ เป็นร่องไปตามแนวยาวขงลำต้น
ใบ ลักษณะของใบเป็นรูปหอก มีสีเขียวเข้ม เป็นไม้ใบเดี่ยวจะออกเรียงกันเป็นคู่ๆ ไปตามก้านใบ ขอบใบเรียบไม่มีหยัก ปลายใบแหลม ส่วนโคนใบมน เนื้อใบค่อนข้างจะหนา
ดอก ดอกออกเป็นช่อ ช่อหนึ่งมีประมาณ 15-20 ดอก ลักษณะของดอกเป็นสีเหลืองอ่อน หรือสีนวลๆ เป็นดอกที่มีขนาดเล็ก
ผล เมื่อดอกโรยก็จะติดผล มีลักษณะต่างกันแล้วแต่ละพันธุ์เช่นบางทีมีเป็นรูปมนรี ยาวรี หรือเป็นรูปกลมป้อม ผลอ่อนมีเป็นสีเขียว เมื่อแก่หรือสุกเต็มที่ก็จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองสด ภายในผลมีเมล็ด ผลหนึ่งมีเมล็ดเดียว
สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา
-
ถิ่นกำเนิด
อินเดีย ทางตอนใต้และตอนกลางของจีน เมียนมา ไทย และเบลีซ
การกระจายพันธุ์
มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ บอเนียว นิวกีนี หมู่เกาะโซโลมอน และเกาะแคโลไล
การปลูกและการขยายพันธุ์
ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดและทาบกิ่ง
ประเภทการใช้ประโยชน์
อาหาร,สมุนไพร,พืชประดับ
เนื้อไม้ ใช้ทำถ่านและฟืน เนื้อไม้มีสีเหลืองอ่อนใช้ทำหีบหรือกล่องได้
ใบ ใช้ใบสดประมาณ 15-30 กรัม นำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาแก้ลำไส้อักเสบเรื้อรัง แก้ตานขโมยในเด็ก แก้อืดแน่น หรือใช้ใบสดบดให้ละเอียดพอกบริเวณแผลสดหรือใช้ล้างบาดแผล
ผล รับประทานเป็นผลไม้สดหรือนำไปทำผลไม้แปรรูป ผลสดรับประทานแก้อาการคลื่นไส้ วิงเวียน ลดอาการเลือดออกตามไรฟัน
เมล็ด ใช้เมล็ดสดประมาณ 2-3 เม็ด นำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาถ่ายพยาธิตัวกลม แก้ท้องร่วง แก้บิดเรื้อรัง ริดสีดวงทวาร ตกขาว ตกเลือด ท้องอืด แก้คลื่นไส้ และแก้ไอ
แหล่งอ้างอิง
โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง. 2553. “มะม่วง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://eherb.hrdi.or.th/search_result_details.php?herbariumID=1042&name=Mango%20tree%20-%20Mango%20Tree%20%5B1%5D (20 เมษายน 2560).
สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพรรณพืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2557. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557. สำนักงานพระพุทธศาสนา, กรุงเทพฯ.
Arm Adrenalineup. 2013. “ประวัติมะม่วง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://armadrenalineup.wordpress.com/ (20 เมษายน 2560).
The Plant List. 2013. “Mangifera indica L.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2362842 (20 เมษายน 2560).
รายการรูปภาพ