ขมิ้นขาว
ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Curcuma mangga Valeton & Zijp
วงศ์ ZINGIBERACEAE
เป็นไม้ล้มลุกจำพวกมีหัวหรือเหง้าใต้ดินคล้ายขิงทั่วไป ลำต้นและใบคล้ายกับขมิ้น แต่จะเตี้ยกว่า ใบจะมีแต้มสีขาวทั่วไป
หัว หรือเหง้า รูปทรงกลม โตเต็มที่ประมาณนิ้วหัวแม่มือผู้ใหญ่ แผ่กระจายติดกันเป็นแง่งหรือเป็นกระจุกจำนวนมาก เปลือกหัวเป็นสีน้ำตาล มีรอยแบ่งเป็นปล้องๆ เมื่อปอกเปลือกที่หุ้มหัวออกจะพบเนื้อด้านในเป็นสีขาว มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว เมื่อเคี้ยวกินสดๆ จะได้กลิ่นหอมจากหัวรสปร่ามันกรอบอร่อยมาก
ขยายพันธุ์ ด้วย หัว หรือ เหง้า ตามธรรมชาติของ “ขมิ้นขาว” เป็น ไม้เจริญเติบโตได้ดีในช่วงฤดูฝน ทรุดโทรมหรือตายในช่วงฤดูแล้ง แต่จะฝังหัว หรือเหง้าอยู่ใต้ดิน รอจนกระทั่งมีเม็ดฝนโปรยปรายลงมาในช่วงฤดูฝนปีถัดไป จึงจะแตกต้นขึ้นมาใหม่อีกครั้งเป็นวัฏจักร พร้อมกับมีหัวหรือเหง้ากระจายเพิ่มจำนวนมากขึ้น เมื่อถึงฤดูแล้งระหว่างช่วงเดือนพฤษภาคมของทุกปี จึงจะสามารถเก็บหรือขุดเอาหัวที่แก่จัดขึ้นมารับ-ประทานหรือขายได้
ประโยชน์ ทางสมุนไพร หัว หรือ เหง้า กินเป็นยารักษาแผลในลำไส้ ช่วยเจริญอาหาร ขับเสมหะ รักษาโรคผิวหนัง เป็นยาบำรุงธาตุ ขับปัสสาวะ บรรเทาอาการท้องขึ้นอืด เฟ้อ ทำให้ผายลม และรักษาไข้ผอมเหลืองดีมาก มีชื่อเรียกอีกคือ “ขมิ้นม่วง”
ปัจจุบัน “ขมิ้นขาว” ชนิดที่ยังไม่ปอก เปลือกสามารถนำไปปลูกและขยายพันธุ์ได้ มีวางขาย เฉพาะที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 3 แผง “เจ๊ติ๋ม” กับ แผง “รังว่านศิริโชค” ราคาสอบถามกันเอง เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย ไม่ชอบน้ำท่วมขังอย่างเด็ดขาด เมื่อต้นโตเต็มที่จะมีหัวหรือเหง้ากระจายเพิ่มจำนวนมากขึ้น สามารถเก็บรับประทานและใช้ประโยชน์ทางสมุนไพรได้ตามที่กล่าวข้างต้น
ที่มา :